Τετάρτη, 19 Δεκεμβρίου 2012

αφιέρωμα στην Αγία Αναστασία και στην Μάκρη

 Καθώς την 22α Δεκεμβρίου εορτάζουμε την μνήμη της Αγίας Αναστασίας της Φαρμακολύτριας θεωρήσαμε σωστό να κάνουμε ένα μικρό φωτογραφικό, αλλά καί ιστορικό, οδοιπορικό στην εκκλησία της Μάκρης η οποία είναι αφιερωμένη στην μνήμη της.
Καταρχάς αναφερόμαστε στην παλαιότερη εκκλησία της ευρύτερης περιοχής με την πλουσιότερη ιστορία. Η Αγία Αναστασία θεμελιώθηκε γύρω στο 1100 μ.Χ. δηλαδή κατά την περίοδο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (αρχικά ήταν αφιερωμένη η εκκλησία σε άλλον Άγιο, μάλλον στον Άγιο Γεώργιο) 




Παλαιότερα υπήρχε στο ίδιο σημείο παλαιοχριστιανική εκκλησία, τα ερείπια της οποίας ακόμα διακρίνονται δίπλα στον σημερινό Ι.Ναό.






Η Μάκρη εκατοικείτο από την παλαιολιθική εποχή μέχρι τις ημέρες μας. Τα απομεινάρια και τα αρχαιολογικά ευρήματα, τα οποία είναι διάσπαρτα σε όλον τον ευρύτερο χώρο, αυτό μαρτυρούν. Έτσι, λοιπόν, από πολύ νωρίς οι χριστιανοί του οικισμού οικοδόμησαν τον χώρο λατρείας τους και τον αφιέρωσαν (αρχικά σε άλλον Άγιο και μετέπειτα) στην Αγία Αναστασία. Η τελευταία μεγάλη ανακαίνιση της εκκλησίας πραγματοποιήθηκε το 1833 επί Πατριάρχη Νεόφυτου του Β΄ του Οικουμενικού. Εντωμεταξύ όλην αυτήν την περίοδο ο Ι.Ναός καταστράφηκε από πυρκαγιά 3 φορές αλλά γρήγορα επιδιορθώθηκε.



Από τότε μέχρι σήμερα, περίπου 180 χρόνια, τελείται αδιάκοπα Θεία Λειτουργία. Άξιο αναφοράς είναι πως ποτέ δεν μετατράπηκε ο Ναός σε τζαμί όλα αυτά τα 900 χρόνια (καθώς ήταν μιά συνηθισμένη πρακτική επί τουρκοκρατίας να μετατρέπουν τους Ι.Ναούς των χριστιανών σε τζαμιά).





Η εκκλησία είναι πλούσια σε ιερά κειμήλια. Διαθέτει άνω των 300 ιερών κειμηλίων.


Σε αυτό το σημείο θα πρέπει να τονίσουμε την προσφορά του κ.Γιάννη Κανονίδη (έφορο βυζαντινών αρχαιοτήτων Κομοτηνής) του οποίου η βοήθεια έπαιξε καταλυτικό ρόλο στην συντήρηση και στην ανάδειξη των ιερών κειμηλίων.







Αυτό, όμως, που την κάνει ιδιαίτερη την εκκλησία της Μάκρης είναι το γεγονός πως σε αυτήν διαδραματίστηκε το μαρτύριο των 5 Νεομαρτύρων εκ Σαμοθράκης το 1835.







Όταν την 1η Σεπτέμβρη του 1821 οι Τούρκοι κατέπνιξαν στο αίμα την επαναστατημένη  Σαμοθράκη ελάχιστοι επέζησαν από το ολοκαύτωμα και οι περισσότεροι εξ'αυτών πουλήθηκαν στα σκλαβοπάζαρα της Ανατολής. Όσοι πουλήθηκαν ως σκλάβοι τους εξανάγκασαν να αλλαξοπιστήσουν και να χαθούν για πάντα από το Γένος των Ελλήνων. Τέσσερις Σαμόθρακες και ένας Κύπριος, όμως, μή ξεχνώντας την καταγωγή τους (και με την βοήθεια ενός Βέλγου) κατάφεραν να ελευθερωθουν και επαναπατρίστηκαν στο νησί το 1834. Όπως ήταν αναμενόμενο ξαναγύρισαν στην Ορθόδοξη πατρώα πίστη τους. Αυτό εξόργισε αφάνταστα τους Τούρκους. Δεν μπορούσαν να δεχθούν το γεγονός πως μουσουλμάνοι (έστω και αλλαξοπίσταντες) ασπάζονται τον χριστιανισμό. Το θέμα παραπέμφθηκε στον Καδή (ιεροδικαστή) της Μάκρης (καθώς τότε στην Μάκρη υπήρχαν διοικητικές οθωμανικές αρχές). Με διάφορους τρόπους προσπάθησαν να τους πείσουν για να αναθεωρήσουν την απόφασή τους. Είτε με δωροδοκία, είτε με γαλιφιές, είτε με απειλές. Τελικά τίποτα δεν πτόησε τους 5 Νεομάρτυρες. Αφέθηκαν ελεύθεροι αλλά σύντομα ξανακαλέστηκαν στην Μάκρη για να απολογηθούν καθώς ήρθε νέος Καδής, ονόματι Αμπτουραχίμ. Πάλι με φυλάκιση , απειλές κλπ προσπάθησαν να φοβίσουν τους 5 νέους. Οι χριστιανοί της περιοχής πλήρωσαν τον Καδή και αυτός έκανε τα "στραβά μάτια" απελευθερώνοντάς τους. Όταν ξανα-άλλαξε Καδή η περιοχή και ήρθε στην Μάκρη ένας φανατισμένος Τουρκαλβανός (μάλλον ονομαζόταν Τζελάλ) ξανα-έφεραν τους πέντε Νεομάρτυρες μπροστά του για απολογία οι οποίοι για ακόμη μιά φορά αρνήθηκαν να αλλάξουν την πίστη τους και να απαρνηθούν το Χριστό  ως Σωτήρα. Οι Τούρκοι είδαν και απόειδαν οπότε ακολούθησαν την πάγια τακτική τους, για αυτές τις περιπτώσεις, τα φριχτά βασανιστήρια μέχρι θανάτου.

 (ένα από τα τσιγκέλια με τα οποία μαρτύρησαν οι Άγιοι)

 Έδωσαν εντολή σε αθίγγανους της περιοχής να φτιάξουν τσιγκέλια και να τα στερεώσουν σε μεγάλα σανίδια. Πρώτος μαρτύρησε ο γηραιότερος ο Μιχαήλ (ο Κύπριος) τον οποίο τον έστησαν στην πλατεία της Μάκρης δεμένο. Αυτός προσευχόταν όρθιος και τότε ξέσπασε επάνω του το μένος των δημίων του οι οποίοι τον κατακρεούργησαν (τον τεμάχισαν κυριολεκτικά) και τα υπολείμματά του τα έσυραν και τα άφησαν έξω από το κατώφλι της Αγίας Αναστασίας. Παρόλο που είδαν οι υπόλοιποι τέσσερις το διαμελισμένο σώμα του Μιχαήλ, δεν πτοήθηκαν. Ακολούθησαν άλλοι δύο, τους οποίους κρέμασαν, και τους τελευταίους δύο τους κάρφωσαν στα τσιγκέλια. Τον τελευταίο (και νεότερο) τον Γεώργιο (ετών 22) όταν τον έριξαν επάνω στο τσιγκέλι αυτό στράβωσε. Το ακόνισαν και τον ξαναέριξαν πάλι. Ο Γεώργιος έμεινε ζωντανός και υπέμεινε το φριχτό βάσανο επί 24ωρο. Στο τέλος τον πυροβόλησε ο Καδής στο κεφάλι. Το αίμα του το μάζεψαν χριστιανοί, καθώς το θεώρησαν αγιασμό, και το χρησιμοποίησαν για θεραπευτικούς λόγους. Τους έθαψαν παραδίπλα από το χωριό (όπου σήμερα υπάρχει εκκλησάκι αφιερωμένο στην μνήμη τους). Η γιαγιά του Θεόδωρου, η Ζαφείρω, κατάφερε και κράτησε ένα κομμάτι από το τσιγκέλι που θανάτωσε τον εγγονό της και το παρέδωσε στους απογόνους της. Έτσι, πρό εικοσαετίας, βρέθηκε στην Αμερική όπου και το παρέδωσαν πρόσφατα οι απόγονοί της στην εκκλησία της Αγίας Αναστασίας. Τα θαύματα των 5 Νεομαρτύρων είναι πολλά. Άγια λείψανα φυλλάσονται στην Αγία Αναστασία.

 (στο σημείο ταφής τους, λίγο έξω από το χωριό, βρίσκεται το εκκλησάκι των 5 Νεομαρτύρων)



Η Μάκρη διαθέτει και άλλους ιστορικούς ναούς. Όπως την Αγία Κυριακή, τον Άγιο Νικόλαο, την Αγία Παρασκευή, την Παναγία Φανερωμένη, τον Άγιο Γεώργιο και τον Προφήτη Ηλία. Η κάθε μία έχει την δική της ενδιαφέρουσα ιστορία (και δεν είναι επί του παρόντος να επεκταθούμε).
Η ενορία της Αγίας Αναστασίας, αυτήν την στιγμή, καλύπτει τα έξοδα σπουδών 7 φοιτητών, βοηθά ποικιλότροπα πολλούς άπορους της περιοχής και στηρίζει συνεχώς τον Σύλλογο Γονέων του χωριού.



Θα ήταν άδικο αν δεν κάναμε ιδιαίτερη μνεία στον σημερινό ιερέα της Αγίας Αναστασίας, στον παπά Γιάννη Θεοδώρου. Ακούραστος και οργανωτικός κατάφερε μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα να τακτοποιήσει ένα σωρό εκκρεμή ζητήματα του Ναού (γραφειοκρατικά ζητήματα, περιουσιακά στοιχεία, δωρεές, κειμήλια, εκδηλώσεις κλπ). Φροντίζει καθημερινά για το φιλανθρωπικό έργο της ενορίας, φυσικά υπό την αιγίδα της Ιεράς Μητροπόλεώς μας, αλλά και για την συντήρηση/εξωραϊσμό όλων των εκκλησιών της ενορίας του. Ευχόμαστε να έχει δύναμη και να συνεχίσει με τον ίδιο ζήλο το έργο του για το καλό της ενορίας αλλά και της ιστορικής εκκλησίας. Τον ευχαριστούμε θερμά για την βοήθεια που προσέφερε σε αυτό το μικρό φωτορεπορτάζ.

Ακολουθούν φωτογραφίες από το εσωτερικό της Αγίας Αναστασίας



 (όμορφο ξυλόγλυπτο τέμπλο υψηλής αισθητικής)
 (η συγκεκριμενη εικόνα της Παναγίας, στην δεξιά φωτογραφία, ανεσύρθη πριν από 100 χρόνια μέσα από το λιμάνι της Μάκρης. Ψαράδες ανέσυραν μέσα από το λιμάνι την εικόνα αφού πρώτα άκουγαν θορύβους-γδούπους κάτω από τις βάρκες τους. Μέχρι πριν από λίγα χρόνια υπήρχαν αυτόπτες μάρτυρες για αυτό)


 (το ιερό του Ναού)

 (κολυμπήθρα του 1820)

















(το πανέμορφο τέμπλο από άλλη οπτική γωνία)




Παραθέτουμε και μερικές φωτογραφίες από το χωριό της Μάκρης.

 Κατά την άποψή μας η ευρύτερη περιοχή της Μάκρης αδικείται. Θα πρέπει η Πολιτεία, η Περιφέρεια, ο Δήμος και ιδίως οι κάτοικοι να την προσέξουν και να την αναδείξουν. Η Μάκρη έχει όλες τις προϋποθέσεις να γίνει δημοφιλής προορισμός για τον εσωτερικό αλλά και για τον εξωτερικό τουρισμό. Τα αρχαία της, η σπηλιά του Κύκλωπα, η τρισχιλιετής ιστορία της, οι ιστορικότατες εκκλησίες της, τα ρωμαϊκά της κτίσματα, το γραφικό λιμανάκι της, η προικισμένη γεωγραφική της θέση, οι καταπληκτικές παραλίες της, τα πολλά υπέροχα ταβερνάκια της και κυρίως η μακραίωνη ιστορία της ελαιοκομίας (καθώς διαθέτει παραδοσιακό ελαιώνα) θα μπορούσαν να την καταστήσουν έναν φανταστικό προορισμό. Ιδίως αν ρυθμιστεί το κυκλοφοριακό (ίσως με μονοδρομήσεις το καλοκαίρι), το θέμα της στάθμευσης (με δημιουργία ειδικών χώρων γύρω από το χωριό), πραγματοποιηθεί εξωραϊσμός του οικισμού (πεζοδρομήσεις, καλλωπισμός, φωτισμός κλπ), αναδειχθεί η κάτω και η πάνω πλατεία, (που έχει καταληφθεί με αυτοκίνητα και όχι μόνο), εξωραϊστεί το ποταμάκι που περνά από μέσα και πολλές άλλες μικρές παρεμβάσεις (φροντίζοντας και οι κάτοικοι να περιποιηθούν το υπέροχο αυτό χωριό) είμαστε σίγουροι πως η Μάκρη θα γίνει ένα χωριό πρότυπο.

 Το εκκλησάκι της Αγίας Κυριακής πρόσφατα ανακαινισμένο από την ενορία της Μάκρης, τον πατήρ Ιωάννη και την Ι.Μητρόπολη Αλεξ/πόλεως

 Το πευκόδασος, λίγο έξω από το χωριό, όπου επί χρόνια φιλοξενεί τις θερινές κατασκηνώσεις Αλεξανδρουπόλεως.
 Το όμορφο πέτρινο Δημοτικό σχολείο του χωριού
 Η (επίσης) ιστορική Παναγία Φανερωμένη, στον δρόμο για το λιμανάκι, σε στάδιο ανακαίνισης.
 Όλες τις εποχές η Μάκρη είναι όμορφη

 Το κτίριο του Συλλόγου στην κάτω πλατεία
 Το κτίριο αριστερά είναι το  παλιό ελαιοτριβείο της Μάκρης. Γιατί να μην γίνει κάτι σαν μουσείο όπου θα εκθέτεται και θα αναδεικνύεται η μακραίωνη παράδοση της ελαιουργίας;;
 Το παλιά ρωμαϊκά λουτρά τα οποία μένουν ασυντήρητα
Το μικρό γεφυράκι στο πίσω μέρος της κάτω πλατείας



 Ακόμη μιά φωτογραφία από τα ρωμαϊκά ερείπια

 Το χωριό από το ύψωμα του περιφερειακού

 Το γραφικό λιμανάκι της Μάκρης. Ανεκμετάλλευτο κι όμως πανέμορφο.


 Η Αγία Αναστασία, μιάς και εορτάζει, ευχόμαστε να συνεχίσει να προστατεύει και για τα επόμενα χρόνια την Μάκρη και τους κατοίκους της. Χρόνια πολλά!




1 σχόλιο:

  1. Ειμαι πολυ συγκινημενη που βλεπω αυτην την εκτενη αναφορα και το πλουσιο φωτογραφικο υλικο του τοπου που εζησα τα παιδικα μου χρονια και της εκκλησιας οπου βαπτιστηκα.Ως μελος του συλλογου Αλεξ/πολιτων Αθηνας εγραψα για τη Μακρη στο περιοδικο ΦΑΡΟΣ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή